ابو القاسم سلطانى

380

دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )

پارگى عضله و با روغن زيتون و عسل در درد مفاصل و درد بارد استخوان كه مزمن شده باشد ، درد دندان و آفت و با روغن مورد در ريزش مو موثر مىباشد و بالاخره آن را در ضعف قواى جنسى ، تنگى نفس و برونشيت سودمند دانسته‌اند 12 * سلطان الحكماء در فروغ ناصرى طبيعت آن را گرم و خشك در اول دانسته و بخور آن را براى پاك كردن هواى وبائى 13 * موثر و قدرت اثر 14 * آن را 20 سال ذكر مىنمايد . تركيبات شيميائى : كندر داراى 25 تا 35 درصد صمغ محلول در الكل مىباشد قسمت غير محلول آن در الكل حاوى آرابين ، باسورين و قسمت محلول در الكل داراى اوليبانورزن Olibanoresen ، بتااسيد بوزوليك Beta , Acide , Boswellique اسيد بوزوليك ، يك ماده تلخ و 6 تا 9 درصد اسانس كه شامل پىنن ، ديپانتن ، فلاندرن و نوعى الكل به نام اوليبانول مىباشد . خواص درمانى : قابض ، ضدعفونىكننده و محرك موارد مصرف درمانى : در هند به عنوان قابض به شكل پماد در زخمهاى مزمن ، فلج ، رماتيسم و در چين در جذام و ساير بيماريهاى پوست استفاده مىشود . در هند در سل غدد لنفاوى و استخوان ، ناراحتىهاى عصبى ، سوزاك ، سفليس ، هموروئيد ، اسهال ، گزيدگى مار و عقرب مورد مصرف دارد . از كندر به صورت بخور در بيماريهاى دستگاه تنفس ، برونشيت و به صورت غرغره در عفونتهاى گلو و دهان و از گرد آن در دندان‌درد هم‌چنين در موارد تاخير يا دردهاى دوران قاعدگى ، دردهاى شكمى و به منظور تقويت مو كاربرد دارد . چنين شهرت دارد كه مصرف آن براى مدت طولانى وزن بدن را كاهش مىدهد . مقدار خوراك آن از 20 % تا 5 / 2 گرم در روز مىباشد . به پارسى آن را كندور ، بستك ( برهان ) ، كندك ( مخزن ) و درخت آن را عسلبند و درخت كندر مىنامند به عربى لبان ، قنق ، بستج ( معرب بستك پارسى ) ليبان ، بخور ، كنك ، دخنه اليهود و درخت آن را شجره اللبان ، شجرهء اللبان ذكر و شجرهء ذات الشوك مىنامند . ( 1 * ) - Medical plants in the tradition of Prophet Muhammad , P : 166 ( 2 * ) - معرب آن اسطاغونيس مىباشد ، اين نوع كندر اشكى ناميده مىشود كه كاهىرنگ بوده و چنانچه آن را بشكنند محل شكستگى به رنگ زرد طلائى است . ( 3 * ) - اين نوع كندر را كندر مدحرج مىنامند علاوه بر كندر مدحرج و در اثر تكان دادن انبان و برخورد مواد با يكديگر مقدارى كندر به شكل صفحه يا پوسته‌پوسته و هم‌چنين گرد يا پودر كندر حاصل مىشود كندر پوسته‌پوسته يا صفحه‌اى را در طب سنتى قشار يا قشر كندر مىنامند كه ديوسكوريد آن را فلياس ليبانو -